LATEI Fonds geeft Mannenzaal het laatste zetje

Snel naar...

Een bijzonder moment in de toch al rijke geschiedenis van de Mannenzaal in Amersfoort: de historische parel krijgt vanaf het voorjaar van 2026 een museale invulling. De stichting St. Pieters en Bloklands Gasthuis-Cultureel Erfgoed gaat daarvoor samenwerken met Museum Flehite, dat de exploitatie van de Mannenzaal ‘nieuwe stijl’ op zich neemt. Een cheque van het LATEI Fonds ter waarde van 50.000 euro gaf het beslissende zetje; de betrokken partijen kunnen van start met de nodige aanpassingen aan het gebouw, dat moet uitgroeien tot een publiekstrekker van internationale allure.

Langgekoesterde wens in vervulling

Met het startschot voor dit prestigieuze project gaat een langgekoesterde wens in vervulling, zo blijkt donderdag bij de cheque-overhandiging in de Mannenzaal. Afvaardigingen van de stichting St. Pieters en Bloklands Gasthuis-Cultureel Erfgoed, Museum Flehite en Amersfoort in C (samenwerkingsverband van de Amersfoortse culturele instellingen Museum Flehite, Mondriaanhuis, Kunsthal KAdE en Architectuurcentrum FASadE) zijn samengekomen om te proosten op de nieuwe invulling van het ruim zeshonderd jaar oude rijksmonument én de samenwerkingscontracten te tekenen.

Een groep mensen in een historische zaal, waarbij vijf personen aan een grote ronde houten tafel documenten bestuderen en ondertekenen. Op de achtergrond staat een grote symbolische cheque van 50.000 euro voor de Mannenzaal Amersfoort.

Parel wordt opgepoetst

Frederik Huitema, voorzitter van de stichting St. Pieters en Bloklands Gasthuis-Cultureel Erfgoed, toont zich in zijn toespraak verheugd over dit nieuwe hoofdstuk voor de Mannenzaal: ‘Dit is een van de mooiste historische parels van Amersfoort. Uit onderzoek blijkt dat de Mannenzaal de enige in zijn soort is in Nederland en internationaal tot een zeer select groepje behoort. Tegelijkertijd is het nog een onontdekte parel. We zijn dan ook heel blij om de samenwerking aan te gaan met Museum Flehite. Samen gaan we de parel flink oppoetsen en openstellen voor een breed publiek, uit Amersfoort en ver daarbuiten. De Mannenzaal krijgt nog meer glans.’

In het bijzonder richt Huitema zich met een woord van dank tot het bestuur van het LATEI Fonds: ‘Met deze substantiële bijdrage heeft het LATEI Fonds het mogelijk gemaakt om een nieuw hoofdstuk toe te voegen aan de lange en indrukwekkende geschiedenis van de Mannenzaal. Hiermee gaat een langgekoesterde wens in vervulling. Heel veel dank, want dankzij jullie bijdrage staan we hier om de samenwerking met Flehite te beklinken en kunnen we de Mannenzaal daadwerkelijk de museale invulling geven die dit monument verdient.’

Ook Paul Baltus, directeur van Amersfoort in C, is blij met de Mannenzaal als aanwinst binnen het museale landschap van Amersfoort. ‘Dit is een bijzonder moment voor een bijzondere plek. Als je hier op de oude plavuizen staat en om je heen kijkt voel je de historische sensatie. Maar je gaat er snel aan voorbij als je hier langs wandelt. We gaan het publiek nog meer deelgenoot maken van deze plek. En we gaan het verhaal van de Mannenzaal en Amersfoort met hun zorg voor de medemens, zoals zieken, armen en vluchtelingen, nog meer uitdragen. Die zorg zit in het DNA van de stad, hopelijk blijft dat zo.’

Baltus spreekt net als Huitema zijn dank uit voor de gift van het LATEI Fonds. ‘Daar zijn we hartstikke blij mee. Het is een substantieel bedrag waarmee we de nodige aanpassingen zo kunnen doen dat het hele pand gaat stralen. We zijn er zeer erkentelijk en dankbaar voor. Ik ga ervan uit dat we er met alle betrokken partijen een prachtig succes van gaan maken.’

Maatschappelijke waarde

Op zijn beurt is Koos Koolstra, voorzitter van het LATEI Fonds, trots dat hij en de andere bestuursleden met deze donatie kunnen bijdragen aan dit bijzondere project. ‘Het gaat om cultureel erfgoed, het in stand houden daarvan én het nog toegankelijker maken voor een breed publiek. Daar komt bij dat de Mannenzaal en Museum Flehite intensief gaan samenwerken, mede vanuit de visie van de stichting St. Pieters en Bloklands Gasthuis-Cultureel Erfgoed en Amersfoort in C. Dat alles bij elkaar maakt dit tot een project dat perfect past bij de doelstellingen van het LATEI Fonds. We hebben vanavond al een paar keer gehoord: jullie maken dit als LATEI Fonds mogelijk. Dat is precies onze kerntaak: we willen mooie projecten met maatschappelijke waarde mogelijk maken. We voelen dat dat ook hier het geval is. We zijn ontzettend blij dat we dat kunnen doen en dragen met veel plezier bij aan dit initiatief, dat voor Amersfoort en de hele wereld een fantastische museale ontwikkeling is.’

Volop beleving

Er staat dan ook het nodige te gebeuren. Kwartiermaker Wouter Steijn van Museum Flehite vertelt er vol enthousiasme over: ‘Het verhaal van de Mannenzaal is een historisch uniek verhaal. Ik zou bijna zeggen: dat wil je als museum als collectie-item opnemen. Dat is precies wat we gaan doen, en nog meer dan dat. We geloven erin dat we samen sterker zijn. Vanuit dat oogpunt zijn we de nieuwe museale invulling zowel inhoudelijk als financieel gaan vormgeven. Dat is een goede keuze geweest. Straks loop je als bezoeker zo van Flehite naar de Mannenzaal aan de overkant. De historische samenhang en de gezamenlijke programmering zijn een verrijking voor de bezoekerservaring. Daar gaat een enorm versterkende en uitnodigende werking van uit. Vind je het bij de ene locatie leuk, dan ga je ook een deurtje verder kijken.’

De donatie van het LATEI Fonds betekent volgens Frank Tielens, directeur van Stichting PBG Cultureel Erfgoed, groen licht voor de nodige aanpassingen in en aan het gebouw van de Mannenzaal, die gebouwd is in 1531 en nog altijd de 22 originele bedstedes heeft. Daardoor krijgen bezoekers een uniek beeld hoe de gastelingen hier gewoond hebben. Die beleving wordt straks alleen maar mooier. Tielens: ‘Zonder deze donatie is het de vraag of we al hadden durven doorpakken. Het is voor ons de aanjager en versneller. Met dit bedrag kunnen we belangrijke investeringen doen, zoals een nieuwe lichtinstallatie, een mobiele balie, beeld en geluid en meer praktische aanpassingen.’

Bewaard geheim

Het werk is al in gang gezet. In het vroege voorjaar van 2026 opent de Mannenzaal ‘nieuwe stijl’ zijn deuren. De historische parel moet straks dagelijks voor bezoekers geopend zijn. Naast de specifieke geschiedenis van de Mannenzaal is dan te beleven hoe Amersfoort door de eeuwen heen de zorg voor zieken, zwakken en ouderen op zich nam. Steijn: ‘Het is een veel te goed bewaard geheim voor Amersfoort. Dit moet je zien, dit moet je ervaren.’

Tekst: Thijs Thomassen
Foto’s: Aylin van den Houten

Veelgestelde vragen

Bezoekersinformatie

Dit is het enige van oorsprong middeleeuwse gasthuis dat inclusief interieur in Nederland bewaard is gebleven. Hier kan je je nog goed voorstellen hoe de bewoners geleefd moeten hebben. Eerst was het gasthuis alleen bestemd voor zieken. Later werd het een gasthuis met een apart vrouwen- en mannengedeelte. De Mannenzaal en de Kapel van het St. Pieters- en Blokland Gasthuis werden al in de 15e en 16e eeuw gebruikt.

We zijn open op: Dinsdag t/m zondag | 12:00 - 16:00 | Maandag gesloten

Parkeren
• Geen parkeerplaats voor de deur, dichtstbijzijnde parkeergarage: Stadhuisplein, Stadhuisplein 4, 3811 LM Amersfoort
• Geen Invalidenparkeerplaats aanwezig voor de deur
• Iemand afzetten bij de ingang? Dat is mogelijk. Neem minimaal een uur van te voren, maar bij voorkeur een dag van tevoren contact op met de receptie van Museum Flehite: 033-2471100. Of vraag met GPK de ontheffing bij de gemeente ruim van tevoren aan.

Entree (ingang)
• Niveauverschillen aanwezig (hoogteverschillen)
• Oplossing:
o hellingbaan
• Ingang is wel toegankelijk voor rolstoelgebruikers
• Deuren openen niet automatisch
• Scharnierende deuren
• Receptiebalie niet aangepast

Toegankelijkheid in het gebouw
• Binnen geen drempels aanwezig
• Genoeg bewegingsruimte, looproutes minimaal 120 cm breed
• Rolstoelhelling aanwezig voor entree
• Vloer is een ouderwetse tegelvloer, niet egaal, wel geschikt voor rolstoelen
• De vide is alleen toegankelijk met een wenteltrap. Deze is niet begaanbaar voor mensen die slecht ter been zijn of in een rolstoel

Aangepast toilet
• 1 aangepast toilet
• Wordt dagelijks schoongemaakt
• Deurbreedte: 84 cm

• Toilet
• Ruimte links van toilet 52 cm Rechts van toilet: 54cm | Voor toilet:115 cm | diepte toilet: 55 cm
• Opp. : 2,38 m2
• Hoogte wc-bril: 44 cm
• Beugels aanwezig: nee

Presentatie en informatie
• Zaalteksten zijn goed leesbaar (contrast en lettergrootte)
• Objecten en teksten zijn op bereikbare kijkhoogte
• Reflectie in vitrines is beperkt
• Audiovisuele media zijn voorzien van ondertiteling (indien mogelijk)
• Alternatieve informatie is beschikbaar (bv. audiotoelichting of uitleg door medewerker)
• Medewerkers kunnen ondersteuning bieden

Overige voorzieningen

Hulp- of geleidehonden zijn welkom op vertoon van identificatiepasje hulphond of assistentiedieren.
Begeleider gratis entree
Geen automatische deuren
Geen audio-ondersteuning
Picto-Museumkaart: Een picto-museumkaart ligt klaar bij de receptie. Deze is bedoeld om bezoekers die ondersteunende communicatie gebruiken meer te laten genieten en te betrekken bij een bezoek aan het museum. Een hulpmiddel om aan te geven wat je van het museumbezoek vindt, en hoe je het ervaart.

In de Mannenzaal kunnen ook entree tickets worden gekocht. Let op, er kan dan alleen met pin worden betaald.

Contact informatie:
E-mail: info@mannenzaal.nl
Adres: Westsingel 47, 3811 BB Amersfoort
Telefoon Museum Flehite: 033-247 11 00

Entreeprijzen: Volwassenen €6,- | Jeugd t/m 18 jaar Gratis | Studentenpas €5,- | CJP €3,- | Met ticket van Waterlijn/Keilijn
€3,-

Bereikbaarheid:
OV: Vanaf Station Amersfoort Centraal neem je stadsbus 1, 2, 3, 4 of 7. Stap uit bij halte Stadhuis. Vanaf daar is het ongeveer 5 minuten lopen via de Molenstraat en de Westsingel.

Liever lopen? De afstand vanaf het station is 1,2 km (ongeveer 14 minuten).

Let op: De binnenstad van amerfsoort is autoluw. Parkeren kan dichtbij bij Parkeergarage Stadhuisplein en Parkeergarage St-Jorisplein.

Uitgebreidere informatie vind je op onze website via de knop Plan je Bezoek.

Via social media en/of door te mailen naar info@mannenzaal.nl. Met praktische vragen kun je tijdens openingstijden ook bellen met de receptie van Museum Flehite: 033-2471100

Goed om te weten voor je bezoek

We kijken ernaar uit je te ontvangen in de Mannenzaal. Om het bezoek voor iedereen prettig en veilig te houden, vragen we je rekening te houden met het volgende:

Toegang

Je hebt een geldig ticket nodig. Bewaar dit tijdens je bezoek. Na het verlaten van de Mannenzaal is je ticket niet meer geldig.

Historische locatie

De Mannenzaal is een monument uit 1531. De ruimte is kwetsbaar. Raak objecten niet aan en volg altijd de aanwijzingen van onze medewerkers.

Tassen en spullen

Grote tassen en rugzakken zijn niet toegestaan in de zaal. Kleine tasjes tot A4-formaat mogen wel mee naar binnen. Jassen en grotere spullen kun je bij de balie achterlaten.

Eten en drinken

Eten en drinken zijn niet toegestaan in de Mannenzaal.

Fotograferen

Fotograferen voor privégebruik mag, zonder flits, statief of selfiestick.

Kinderen

Kinderen tot en met 12 jaar bezoeken de Mannenzaal onder begeleiding van een volwassene.

Hulphonden

Geleide- en hulphonden zijn welkom.

Heb je vragen over toegankelijkheid of je bezoek? Neem gerust vooraf contact met Museum Flehite op. Tel.: 033-247 11 00, E-mail: info@museumflehite.nl.
We helpen je graag.

Algemene voorwaarden Mannenzaal

Geldig per 1 april 2026

1. Algemeen

Je bezoekt de Mannenzaal op eigen risico. Ouders en begeleiders zijn verantwoordelijk voor het gedrag van de kinderen die zij meenemen. Volg altijd de aanwijzingen van onze medewerkers op. Medewerkers mogen bezoekers die zich niet aan deze voorwaarden houden of de orde verstoren, vragen de Mannenzaal te verlaten. In dat geval is er geen recht op vergoeding.

2. Toegang

Je kunt de Mannenzaal alleen bezoeken met een geldig toegangsbewijs. Bewaar dit ticket tijdens je bezoek en toon het op verzoek aan onze medewerkers. Het ticket is eenmalig geldig en verliest zijn geldigheid zodra je de Mannenzaal verlaat.
Medewerkers mogen de toegang weigeren, bijvoorbeeld bij zichtbaar alcohol- of drugsgebruik of bij gedrag dat de rust of veiligheid verstoort.

3. Toegankelijkheid

De Mannenzaal is een historisch monument. We doen ons best om het bezoek zo toegankelijk mogelijk te maken, maar niet alle ruimtes zijn geschikt voor mensen met een beperkte mobiliteit. Heb je vragen over toegankelijkheid? Neem vooraf contact met ons op.
Bezoekers die zich niet zelfstandig door de Mannenzaal kunnen bewegen, mogen gratis een begeleider meenemen.

4. Veiligheid

Voor je eigen veiligheid mag je geen ruimtes betreden die niet toegankelijk zijn voor publiek. De Mannenzaal is niet aansprakelijk voor schade aan persoonlijke eigendommen, kleding of lichaam.

5. Meegebrachte spullen

Het is niet toegestaan wapens, gevaarlijke voorwerpen, verdovende middelen, geluidsapparatuur, steps, (kinder)fietsen of andere vervoersmiddelen mee te nemen.

Grote tassen, rugzakken, paraplu’s en draagzakken op de rug zijn in de Mannenzaal niet toegestaan. Kleine handtasjes tot maximaal A4-formaat mogen wel mee naar binnen. Jassen en grotere spullen vragen we achter te laten bij de garderobe of balie.
Kinderwagens en buggy’s zijn toegestaan, mits dit veilig kan in de ruimte. De Mannenzaal is niet verantwoordelijk voor verlies of schade aan in bewaring gegeven spullen.

6. (Huis)dieren

(Huis)dieren zijn niet toegestaan. Geleide- en hulphonden zijn welkom, tenzij dit vanwege conservering of veiligheid in een specifieke ruimte niet mogelijk is.

7. Eten en drinken

Eten en drinken zijn niet toegestaan in de Mannenzaal. Heb je om medische redenen eten of drinken nodig? Meld dit vooraf bij een medewerker.

8. Fotograferen en filmen

Fotograferen voor privégebruik is toegestaan, tenzij anders aangegeven. Het gebruik van flits, statief of selfiestick is niet toegestaan. Beeld- en geluidsmateriaal mag alleen voor eigen, niet-commercieel gebruik worden gemaakt.
Het kan voorkomen dat je tijdens je bezoek wordt gefotografeerd of gefilmd. De Mannenzaal mag dit beeldmateriaal gebruiken voor publicatie.

9. Drukte en storingen

De Mannenzaal heeft een beperkte capaciteit. Bij drukte, wachttijd of technische storingen is er geen recht op restitutie of schadevergoeding.

10. Schade

Zie je een onveilige situatie of ontstaat er schade? Meld dit zo snel mogelijk bij een medewerker. Heb je zelf per ongeluk schade veroorzaakt, meld dit dan bij de balie voordat je vertrekt.

11. Gevonden voorwerpen

Gevonden voorwerpen bewaren wij maximaal zes maanden. Ben je iets kwijt? Meld je tijdens openingstijden bij de balie. Waardevolle voorwerpen, identiteitsbewijzen en rijbewijzen leveren wij in bij de gemeente of politie.

12. Aansprakelijkheid

Schade tijdens je bezoek moet je vóór vertrek melden bij de balie. Meldingen achteraf worden niet in behandeling genomen. De Mannenzaal is alleen aansprakelijk bij aantoonbare opzet of grove nalatigheid van medewerkers.

13. Promotie en verkoop

Zonder schriftelijke toestemming is promotie of verkoop van producten of diensten in of rondom de Mannenzaal niet toegestaan.

14. Roken

Roken is niet toegestaan in de Mannenzaal.

15. Kinderen en begeleiding

Kinderen tot en met 12 jaar bezoeken de Mannenzaal onder begeleiding van minimaal één volwassene. Groepen kinderen volgen de aanwijzingen van onze medewerkers.

16. Geen restitutie bij niet-gebruik

Als je geen gebruik maakt van je toegangsbewijs, is restitutie niet mogelijk. Dit geldt ook bij ziekte, onwel worden, verlies of diefstal van het ticket, of wanneer het ticket via een derde is verkregen. Een eenmaal gekocht ticket kan niet worden geruild.

Lees hier de uitgebreide versie van de Algemene Voorwaarden

Vrijwilliger

Graag! We zoeken vrijwilligers Gastvrij Ontvangst & Toezicht. Hier vind je de vacatures

Onderwijs

Ja dat kan, in de Mannenzaal worden verleden en heden verbonden.
Het lesprogramma sluit aan bij het primair en voortgezet onderwijs en is een samenwerking van Levende Historie en NEOS Cultuuronderwijs. Uitgebreide informatie vind je door helemaal onderaan de pagina op het linkje "Bezoek met school" te klikken

Algemeen

De Mannenzaal is onderdeel van Stichting Amersfoort in C. De stichting onderschrijft de Ethische Code voor Musea (ICOM), volgt de Governance Code Cultuur en heeft een ANBI-status (RSIN 814165734).